emotie onderdrukken kan gezondheid schaden-Zensitivity

Ons moderne leven zit vol met emotionele uitdagingen. Door de druk om te slagen, door de behoefte om “erbij te horen”, de angst om iets te missen en het verlangen naar fijne relaties en werkgeluk worden vaak allerlei verschillende emoties gecreëerd.

In onze maatschappij leren we niet hoe we met onze emoties moeten samenwerken en naar te luisteren, maar hoe we ze moeten blokkeren en uit de weg gaan. Dat kunnen we heel goed: Door alcohol- of drugs gebruik, het gebruik van geneesmiddelen op recept en het gebruik van onze mobiel, tv, en ipads krijg je verschillende vluchtroutes om onze gevoelens te vermijden. Als we ze toch erkennen, wuiven we ze weg met dooddoeners die we van kinds af aan hebben aangeleerd. (“pijn is emotie”, “beheers je” en ” accepteer het” zijn bekende dooddoeners.) We vergeten dat emoties onderdrukken niet bevorderlijk is voor de geestelijke en lichamelijke gezondheid. Het is alsof je tegelijkertijd op het gas en de remmen van je auto drukt, waardoor een interne snelkookpan ontstaat. Wat je niet voelt is er niet, toch?? En door die van de andere te negeren hoef je ook niks te doen of te voelen, dat is veilig. Stel dat jouw emotie aangaat, dat zorgt voor ongemak.

Emoties onderdrukken

Heb je wel eens stilgestaan dat bij emoties een hoop energie vrij komt die nodig is om tot actie te komen, en om ze te onderdrukken heeft onze geest en lichaam handige trucjes voor, zoals het samentrekken van onze spieren en vasthouden van onze adem. Symptomen als angst, paniekaanvallen en depressie, die in de Nederland alleen maar aan het toe nemen is, kunnen het gevolg zijn van de manier waarop we omgaan met deze onderliggende, natuurlijke, aangeleerde overlevingsstrategie. Als het verstand de stroom van emoties tegenwerkt omdat ze te heftig of te conflicterend zijn, veroorzaakt dat stress in het hoofd en het lichaam, waardoor psychisch lijden en klachten ontstaan. Emotionele stress, zoals die van geblokkeerde emoties, wordt niet alleen gekoppeld aan psychische aandoeningen, maar ook aan lichamelijke klachten als hartkwalen, darmproblemen, hoofdpijn, slapeloosheid en auto-immuunziekten. Wat dacht je van pijn onderdrukken, kan zelfs gevaarlijk worden. Je negeert hier allerlei signalen die tot actie dienen te komen.

De meeste mensen worden door hun emoties geleid zonder zich daarvan bewust te zijn. Maar als je je eenmaal de kracht van emoties inziet, kan het simpelweg erkennen van je eigen emoties enorm helpen.

Lees ook Emotiemanagement

Praktijkverhaal

Denk aan Stefan, een cliënt van mij die het erg vervelend vond dat hij niet de top baan kon vinden die hij zo graag wilde hebben. Zoiets eenvoudigs als Stefans gedwarsboomde wens veroorzaakte een combinatie van verdriet, woede, vernedering en angst. Hij had ook lichamelijke klachten, en hoewel Stefan een vermoeden had dat zijn maagpijn te maken hadden met stress, wist hij niet dat juist emoties de oorzaak waren van zijn hevige maagpijn. Omdat hij geen aandacht had besteed aan zijn emoties, had hij niet de tools om zich beter te voelen.

Op grond van de huidige neurowetenschappen wordt verondersteld dat hoe meer emoties en conflicten iemand ervaart, hoe meer angst die persoon voelt. Dat komt deels door de nervus vagus, een van de belangrijkste zenuwcentra van het lichaam. Hij reageert op emoties die worden uitgelokt in de centrale zenuwstelsel door signalen te sturen naar het hart, de longen en de darmen. Deze signalen bereiden het lichaam voor om onmiddellijk actie te ondernemen om te kunnen overleven. Het lichaam is klaar om op gevaar te reageren voordat de persoon zich ervan bewust is dat een emotie is opgewekt. Daarom staan emoties niet onder onze bewuste controle. Bij Stefan, bijvoorbeeld, was een topbaan voor hem belangrijk, en plotseling voelde hij verdriet, vernedering en woede. Zijn maag raakte onmiddellijk van streek.

Stefans maagpijn bleef aanhouden totdat hij, door middel van therapie, leerde zich af te stemmen op zijn lichaam om de verschillende emoties te herkennen, ze te benoemen en ze één voor één aan te pakken.

De rol die emoties spelen bij het veroorzaken van zowel lichamelijk lijden als herstel is in de psychotherapie steeds meer in beeld aan het komen. Toch is dit onderwerp nog steeds niet de hoofdzaak en onderdeel van de reguliere zorgverlening. Onderwijs over emoties is nog steeds niet vereist in opleidingen voor maatschappelijk werk, psychologie en geneeskunde.

Bewust emotie tonen

Toch zou het enorm helpen als de mensen zouden leren dat emoties niet onder bewuste controle staan. De basisbiologie en -anatomie tonen aan dat we niet kunnen voorkomen dat onze emoties worden getriggerd, omdat ze voortkomen uit het middelste deel van onze hersenen waarover we geen bewuste controle hebben.

Maar als mensen leren over emoties en over hoe ermee om te gaan, kunnen ze zich beter gaan voelen. Stefan herstelde van zijn maagpijn door zichzelf toe te staan verdrietig te zijn. Hij toonde verdriet dat zijn zoektocht naar een top baan niet lukte. Hij accepteerde zijn boze gevoelens nadat hij had geleerd dat ze natuurlijk waren. En hij leerde bepaalde vaardigheden om zijn woede los te laten op een manier die gezond was en niet destructief voor hemzelf of anderen. Hij had zelfcompassie naar aanleiding van zijn gevoel van vernedering, en ook dat werd minder. Op het moment dat hij al zijn gevoelens ervoer, gingen ze voorbij, zoals dat gaat met diepgevoelde emoties in het lichaam. Door met zijn emoties te werken, veranderde hij op die manier de overbelasting van zijn nervus vagus en herstelde daarmee zijn maagpijn.

Veel van mijn cliënten hebben de neiging om pijnlijke of tegenstrijdige emoties uit de weg te gaan – net als het merendeel van ons, want dat is ons aangeleerd. Maar om onze menselijke gevoelens te kunnen genezen, moeten we de emoties die bij onze verhalen horen accepteren, en die liggen in het lichaam. Wanneer we ons de vanzelfsprekendheid van emoties bewust worden en leren de kern van die emoties te benoemen en ermee aan de slag te gaan, voelen en kunnen we beter functioneren.

Vind je deze post interessant? Vergeet dit bericht niet te liken of te pinnen op Pinterest! Of op facebook en twitter te delen

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *