Hoogsensitief – hoe is het om hoogsensitief te zijn

“Oh, doe niet zo overgevoelig! Kan je niet tegen een geintje? Je moet wat harder worden, je bent toch geen watje. Je moet leren omgaan met geluiden en met drukte, gewoon negeren” Herken je dat? Velen die hoogsensitief zijn hoort vaak dergelijke opmerkingen. In dit artikel beschrijven we op welke manier het invloed heeft op je leven als je geen olifantenhuid hebt. Mensen die snel overprikkeld raken worden “Highly Sensitive Person” genoemd afgekort HSP.

 

Hoogsensitief – hoe is het om hoogsensitief te zijn

Onlangs ontmoette ik voor het eerst een man. We maakten een wandeling langs het water, hij in spijkerbroek en T-shirt, ik op elk weertype voorbereid. Afhankelijk van de wind en het weer doe ik gedurende de tien kilometer mijn jas aan en uit, doe mijn pet op en af, wikkelt er een sjaal omheen en steekt hem terug in mijn zak, zet afwisselend een zonnebril op mijn neus of op mijn hoofd. Halverwege was er een pizzeria, waar we wat bestelde. Toen de pizza’s kwamen, zagen er aantal stukken verbrand uit.

Normaal gesproken zou ik direct iets van zeggen, wel met tegenzin, maar ik wilde niet als een zeurkeus gezien worden. Dus ik sneed het verbrande gedeelte eraf, duwde de verbrandde stukken opzij en en at de rest op. Het viel nog steeds op. Hij maakte er grapjes over en ik lachte mezelf uit – maar wilde mij niet verontschuldigen omdat ik hoogsensitief ben.

 

Kluizenaar, huilebalk, mietje – alleen maar omdat ik het verdomde filter niet heb?

Ja, ik ben altijd al zo geweest, maar ik wist heel lang niet wat er met me aan de hand was. Ik wist gewoon dat er meer aan de hand was dan hoe ze mij omgeschreven: kluizenaar, kluizenaar, huilbaby, mietje. Ik merkte zelf dat ik sneller overbelast, prikkelbaarder raakte en daardoor sneller vermoeid was dan anderen. Ik wilde deze prikkels negeren om net als anderen een dikke huid te kweken – ik snapte nog steeds niet hoe ik dit voor elkaar kon krijgen. Iedereen deed het, waarom kon ik het niet?

Ik ben en blijf nog steeds prikkelbaar, emotioneler, neem als een seismograaf verschillende sferen en gevoelens waar. Denk aan alles en denk na over waarom mensen plezier hebben in dingen die voor mij afschuwelijk zijn: festivals! verjaardagen! Themaparken! Winkelen in een drukke winkelstraat! Het leven is voor mij al een uitdaging, om na te denken wanneer ik iets doe en daar tegenover genoeg rust neem.

 

Hoogsensitief en routine – Verrassingen liever niet

Ik heb vaak een aversie tegen dingen doen waar anderen erg van houden en voel me vaak schuldig waarom ik er niet “gewoon” van kan genieten: Verrassingen, bijvoorbeeld, plotseling in situaties belanden waar je niet terug kan en dan vrolijk moeten reageren om aan de verwachtingen van anderen te voldoen. Het leven verrast en overweldigt mij al genoeg met zijn schoonheid, kunst, natuur en andere wonderbaarlijkheden – maar ook met stank, verwaarloosde natuur, mensenmassa’s, situaties waar ik me niet aan kan onttrekken.

Ik mis die klote filter, de knop die alle ruis even wegneemt. Geluiden, indrukken en emoties stromen de hele dag in en uit. Ik kan me niet afsluiten tegen geurtjes, geluiden en gesprekken die door elkaar worden gevoerd. Als dan er ook nog muziek tussen zit, dan trek ik helemaal leeg. Hoe graag ik met iemand in gesprek ben, ik kan dan niks meer opnemen en luisteren. Ik zit liever alleen in een trein dan dat ik naast iemand zit die naar zweet ruikt of teveel parfum op heeft.

Veel houden van om naar een bioscoop te gaan. Het liefst van die enge films waar je rot van schrikt van al die bijgeluiden of van die waar gebeurde verhalen waar ik dan uren over zit te tobben. En ondertussen het niet droog kan houden . Ik zou ook nooit van mijn leven een horrorfilm willen bekijken, waarom zou je jezelf trauma bezorgen? En diep van binnen zou ik dit allemaal wel willen, zonder dat ik als een stuiterbal de ruimte verlaat.

 

Ik heb eindelijk een term bedacht voor mijn eigenaardigheden

Mijn besef kwam in 2010 door het boek “Hoogsensitieve personen – Hoe blijf je overeind als de wereld je overweldigt(#adv)” van de Californische psychologe en schrijfster Elaine Aron, die de term “HSP – Highly Sensitive Person” bedacht heeft. Ik verslond zowat het boek en dacht: “Welkom thuis”. Anderen bleken ook dezelfde eigenaardigheden en grillen te hebben, die ik als persoonlijke zwakheden beschouwde.

Ongeveer 20 procent van de mensen is HSP, iets meer vrouwen dan mannen. Het moderne leven werkt zorgt voor dat ze sneller overprikkeld raken, maar dit is geen ziekte, het is een aangeboren karakter. Geen paniek, als je HSP bent hoeft je geen invaliditeitskaart te hebben. Vroeger had ik er misschien leuke baantjes kunnen krijgen – als ziener, orakel, genezer of heks bijvoorbeeld. In het kapitalisme zijn mensen echter terughoudend om mensen aan te nemen die anders zijn. Het systeem werkt blijkbaar beter als de medewerkers zonder problemen werken, zelfs met elkaar.

In onze samenleving worden hoogsensitieve mensen nog steeds vermeden…tenzij deze zichzelf wegcijfert en niks laat zien wie ze in werkelijkheid is. Vooral vrouwen, die vroeger als “te zwak” werden beschouwd en van de arbeidsmarkt werden geweerd en afhankelijk waren, moeten nu bitchy, harder en koeler overkomen dan welke man dan ook om nog ergens carrière te maken. Ze willen onder geen beding huilen, hun error dagen hebben of gewoon rust hebben! Dit is niet mogelijk in het helaas veel voorkomende kantoorgebouw waar alles open is. Ik werkte ooit in een gebouw, het was er super chique en maakte me ondertussen gek, het geloop om je heen, luisteren naar alle telefoon – gesprekken van mijn collega’s, zelfs niet in staat om mezelf af te sluiten door planten neer te zetten of een deur te sluiten, behalve op het toilet daar was rust. Ik had het geluk dat mijn creatieve talent mij de mogelijkheid gaf om als freelancer te werken en mijn eigen werkomstandigheden vorm te geven.

Ondertussen zijn er veel boeken over HSP, HSP websites, online HSP testen en therapieën te vinden.

Ondanks alle kennis blijft het een dunne lijn tussen hooggevoelig en hoogsensitief. Al met al blijven teveel veranderingen voor mij bijzonder stressvol. Ik heb meer tijd en rust nodig om te herstellen of om me aan te passen aan een nieuwe omgeving of situatie. Ik reis het liefst met de auto, omdat het een beschermende en vrije ruimte biedt waarin ik in mijn eigen tempo mijn reis kan maken.

Als HSP moet je je grenzen kennen en bewaken, maar ook werken aan grenzen verleggen.

Als HSP moet je je grenzen kennen en bewaken, maar ook is het nodig om je grenzen te verleggen. Sommige dingen zijn te mooi om ze niet te doen uit angst om overprikkeld te raken – zoals het krijgen van kinderen.

 

Eerste hulp bij hoogsensitiveit error

Als eerste hulp heb ik een collectie zachte petjes (wol prikt!) en mutsen, omdat ze mijn oren en mijn hoofd op een milde manier beschermen. Indien nodig zorgt een biertje dat ik rustiger ben in mijn binnenste en buitenste wereld. Op sommige dagen zou ik graag een T-shirt willen hebben en dragen met het opschrift “HSP – a.u.b. niet duwen en blijf uit mijn aura!”

En als niets meer voor mij werkt, ga ik vroeg naar mijn bed. Mijn dekbed is heerlijk licht, pluizig en warm. Als bedlinnen heb ik graag katoen of satijn, omdat het zo zacht aanvoelt op mijn huid. In deze comfortabele setting  krijg ik ideeën in mijn slaap, kan ik mezelf resetten en alles verwerken.

 

Hoogsensitiviteit – heeft vele sterke punten

Misschien begint er langzaam een nieuw tijdperk voor hoogsensitiveit aan te breken, waarin gevoeligheid niet wordt verward met zwakte. HSP’ers zijn ingewikkeld en ongecompliceerd tegelijk, we hebben weinig aanpassingen nodig, we hebben alleen kleine dingetjes nodig die goed aanvoelen: frisse lucht, tijd voor persoonlijk ruimte, slaap, bloemen, dieren, muziek, eten, waardering, respect en liefkozingen. Ik waardeer het als er goed mee omgegaan wordt, ik haat het dat me het recht ontzegd wordt om te voelen zoals ik me voel. Er zijn genoeg redenen om de hoogsensitieve mensen in de samenleving te beschermen en te waarderen: We gedragen ons als emotionele seismografen. Merken sneller op als een ander zich niet lekker voelen, zijn punctueel, oog voor details, harde werkers, loyaal, zien vaak sneller de kwaliteiten van een andere en werken goed samen.

We zijn creatieve trendsetters, omdat we dingen sneller doorhebben en registreren wanneer ze aankomen. We zijn empathisch en hebben een goed gevoel voor stemmingen en leugens. We kunnen andere mensen “voelen” en hen geven wat ze nodig hebben, zelfs voordat ze zelf weten wat ze missen. Bevriend zijn met een HSP’er bespaart je een therapeut. En hoogsensitieve artsen zou een zegen zijn, omdat ze dingen kunnen diagnosticeren die geen in enkel bloedbeeld te zien is. Trouwens, wat betekent “te” gevoelig? Voor wreedheid, onbeschoftheid en onrechtvaardigheid? Ik vind het leuk.

En de man wil weer met me uit, ondanks de mijn reactie op de verbranden pizza. Misschien zelfs met vakantie. Het zou in ieder geval leuk kunnen worden.

Sabine Verhoog

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *