Heeft iemand je ooit gezegd dat je te gevoelig of te emotioneel bent? Voel je je uitgeput als je tijd met bepaalde mensen doorbrengt? Voel je aan wanneer mensen je niet de hele waarheid vertellen? Voel je je angstig in menigtes? Wanneer een vriend van jou zich gelukkig of bedroefd voelt, voel je dan dezelfde emoties? Als je deze vragen met ja kunt beantwoorden, behoor je misschien tot een bijzondere groep mensen die empathisch wordt genoemd.

 

Wat zijn empaten?

Empaten zijn zeer fijngevoelige personen, die een scherp waarnemingsvermogen hebben ten aanzien van wat mensen om hen heen denken en voelen. Psychologen spreken van empaten als iemand een groot empathisch vermogen heeft, zelfs als hij of zij ten koste van zichzelf de pijn van anderen op zich neemt. De term empathie kan echter ook worden gebruikt als een spirituele omschrijving van een persoon met speciale, paranormale vermogens om de emoties en energieën van anderen aan te voelen. Dit artikel zal zich richten op de psychologische aspecten van empathie.

Er zitten veel voordelen aan empathisch zijn. Een positief punt is dat empaten vaak goede vrienden zijn. Ze zijn een goede luisteraar. Ze komen steevast op voor vrienden als ze het nodig hebben. Ze zijn ruimhartig en vrijgevig. Empaten hebben ook de neiging zeer intuïtief en emotioneel intelligent te zijn.

Maar juist die kwaliteiten die empaten tot zulke waardevolle vrienden maken, kunnen ze zichzelf ook zwaar op de proef stellen. Omdat empaten letterlijk aanvoelen wat hun vrienden doormaken, kunnen ze overspoeld raken door pijnlijke emoties, zoals angst of woede. Empaten hebben de neiging de problemen van anderen over te nemen als hun eigen problemen. Het is vaak moeilijk voor hen om grenzen voor zichzelf te stellen en nee te zeggen, zelfs als er te veel van hen wordt gevraagd.

Tenslotte is het normaal dat empaten zich leeggezogen voelen wanneer ze in de buurt van mensen zijn. Empaten zijn meestal introvert, en ze hebben behoefte aan genoeg tijd voor zichzelf om zich op te laden. Een onderzoek uit 2011 toont aan dat er een verband zou kunnen zijn tussen empathische mensen en sociale angst. Mensenmassa’s kunnen bijzonder overdonderend aanvoelen voor empaten, die vaak zeer gevoelig zijn voor omgevingsgeluiden en oeverloos geklets. Ze voelen zich vaak het beste als ze omringd zijn door natuur of een rustige omgeving.

Ben ik een empaat?

Met deze korte quiz van Dr. Judith Orloff, auteur van The Empath’s Survival Guide, kun je nagaan of je empathisch bent of niet:

Vraag jezelf af of je een empaat bent door deze vragen:

  • Word ik bestempeld als “te emotioneel” of overgevoelig?
  • Als een vriend radeloos is, voel ik dat dan ook?
  • Worden mijn gevoelens gemakkelijk gekwetst?
  • Word ik emotioneel leeggezogen door mensenmassa’s en heb ik tijd voor mezelf nodig om bij te komen?
  • Raak ik gespannen van lawaai, geuren of te veel gepraat?
  • Ga ik liever met mijn eigen auto ergens naartoe, zodat ik kan vertrekken wanneer ik wil?
  • Eet ik te veel om met emotionele stress om te gaan?
  • Ben ik bang om overspoeld te worden door het aangaan van intieme relaties?

Volgens Dr. Orloff: “Als je ‘ja’ antwoordt op 1-3 van deze vragen, ben je op zijn minst voor een deel empathisch. Als je op meer dan 3 vragen ‘ja’ antwoordt, dan betekent dat dat je je een empathisch type kan zijn.

“Erkennen dat je een empaat bent, is de eerste stap in het nemen van de leiding over je emoties in plaats van er constant in te blijven hangen,” zegt Dr. Orloff. Als je eenmaal begrijpt dat je empathisch van nature bent, kun je leren om emotioneel beter voor jezelf te zorgen.

Hoe kun je je empathie goed leren beheersen zonder uitgeput te raken?

Geef op een gezonde manier grenzen aan

Empaten zijn van nature zorgzaam en bezorgd om anderen, en vinden het moeilijk om “nee” te zeggen. Dit kan tot problemen leiden als je je te veel toewijdt en jezelf emotioneel uitput. Als tip: Bepaal zelf hoeveel tijd je besteedt aan het luisteren naar gestresste of energie zuigende mensen, en leer ‘nee’ te zeggen. Stel duidelijke grenzen met mensen en kap ze netjes af als ze dwingend of boos worden. Onthoud dat ‘nee’ een complete zin is.

Omdat empaten de neiging hebben om verstrikt te raken in wat er om hen heen gebeurt, is het bijzonder belangrijk voor hen om tijd vrij te maken om zich af te stemmen. Het beoefenen van mindfulness kan je helpen weer contact te maken met jezelf. Focussen op je ademhaling, bijvoorbeeld, brengt je gedachten tot rust en centreert je in je lichaam. Het kan nuttig zijn om in een meditatie te oefenen, om jezelf en je emoties los te zien van die van anderen.

Negeer je innerlijke criticus

Je kritische innerlijke stem is als een vervelende coach die in je hoofd rondwaart en wacht op elke gelegenheid om kritiek op je te leveren. Empaten, die gevoelig zijn, zijn kwetsbaar voor deze zelfkritische gedachten. Ze kunnen dingen denken als: “Waarom voel je je de hele tijd zo slecht? Wat is er mis met je?” of “Je bent gewoon te gevoelig.” Het is echter belangrijk om deze zelfaanvallen niet te geloven of te handelen naar het slechte advies van je innerlijke criticus. Er zijn boeken over hoe je je innerlijke criticus kunt overwinnen.

Oefen met zelfcompassie

Voor empaten is het gemakkelijk om compassie te voelen voor anderen, maar het is vaak moeilijk voor hen om compassie te voelen voor zichzelf. Zelf-compassie is de eenvoudige (maar uitdagende) oefening om jezelf als een vriend te behandelen. Het wordt een oefening genoemd omdat het iets is waar je na verloop van tijd beter in wordt. Er drie componenten om zelf-compassie te beoefenen:
1) Erken en constateer je lijden.
2) Wees vriendelijk en zorgzaam in reactie op het lijden.
3) Onthoud dat imperfectie deel uitmaakt van de menselijke ervaring en iets is dat we allemaal delen.

Ga de natuur in

De natuur heeft een wonderbaarlijke helende werking voor alle mensen, maar in het bijzonder voor empaten. De schrijver John Burroughs zei: “Ik ga naar de natuur om gekalmeerd en genezen te worden, en om mijn zintuigen op orde te krijgen.” Omdat empaten zeer gevoelig zijn voor de mensen (en ook voor geluiden en omgevingen) om hen heen, is tijd in de natuur voor hen de optimale manier om te ontspannen en op te laden. Of je nu ergens woont waar je op het strand kunt wandelen, door het bos kunt trekken of in een park kunt zitten, het is belangrijk om tijd vrij te maken om te ontspannen in een mooie, natuurlijke omgeving, vooral als je je overspoeld of emotioneel uitgeput voelt.

Aan het eind van de dag is het belangrijk om zowel de zegeningen als de uitdagingen van het empathisch zijn te erkennen. In een wereld waarin zoveel mensen moeite hebben om emoties te herkennen en te uiten, kan empathie een superkracht lijken. Omarm de jouwe!

Een empathisch vermogen heeft ook een duistere kant

Wat men vergeet dat mensen met een vermogen ook een duistere kant kan hebben. Helaas kan zo’n iemand met kwade bedoelingen heel veel schade aanrichten met zijn empathisch vermogen. Dan heb je het over de narcisten, want die zijn bedreven in het misbruiken van anderen mensen en maken daarbij gebruik van hun goed ontwikkelde empathisch vermogen. Dit kan in een relatie gebeuren en zelfs  op de werkvloer. Het is aan de persoon zelf hoe emotioneel volwassen hij of zij zich gedraagt om deze eigenschap in een positieve of negatieve eigenschap omdraait.

Hoe weet je dat je met een negatieve empaat te maken hebt?

Hoe herken je emotioneel onvolwassen empaten? Hieronder staan een aantal kenmerken van emotioneel onvolwassen gedrag van een empaat:

  • Ze hebben moeite met het nakomen van afspraken
  • Hebben de neiging om anderen de schuld te geven van fouten en zien niet hun aandeel hierin
  • Ze zijn afhankelijk van complimenten en goedkeuring van anderen
  • Hebben last van stemmingswisselingen
  • Kunnen niet goed omgaan met geld
  • Zijn goed klagen en roddelen zijn ze goed in
  • Hebben angst om zich te verbinden met iemand
  • Hebben moeite met gevoelens uitdrukken
  • Moeite met prioriteiten stellen
  • Luistert niet naar de mening van anderen

Met deze opsomming dan ga je echt naar een narcist toe.

Gelukkig zijn de overgrote deel van de empaten liefdevolle en trouwe vrienden.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *