herken een narcist,zensitivity.nl,narcisme,hoe ga je om met narcisme,narcisme en vriendschap

Herken een persoon met narcistische gedragingen

Omgaan met mensen die obsessief, claimend, sluw, dwangmatig, kleinerend, afwijzend en manipulatief gedrag vertonen.

Ken je iemand uit je directe omgeving. Die volgens jou aan de volgende beschrijving voldoet? Dan is de kans groot dat dit een persoon betreft met veel kenmerken van narcistisch gedrag.

Als je dit hebt meegemaakt. Herken je wellicht hoe lastig het is dit afwijzende manipulerende gedrag richting jou een halt toe te roepen. Vooral in gevallen waarin de ander langzaam over je grenzen gaat en je niet te hard wilt ingrijpen om de relatie met de ander te kunnen behouden. Of zit je nu eenmaal aan elkaar vast, omdat je gezamenlijk kinderen hebt. Buren bent of je op je werk een collega hebt die je tot wanhoop kan drijven.

Iemand met narcistisch gedrag gedraagt zich alsof alles om hem of haar draait, houdt geen rekening met jou. EAlsn wordt erg onaangenaam zodra je hem of haar een strobreed in de weg legt. 

Waarom gaat het altijd over de ander, niet over mij of wat ik wil? 

Herken je bijvoorbeeld deze narcistische gedragingen:

  • Gaat er iets fout, dan is het altijd jouw schuld.
  • Als je weet dat je gelijk hebt, weten ze het in de discussie  zo te draaien dat het weer jouw schuld is.
  • Je verleden of een gebeurtenis uit het verleden wordt telkens bij een huidig twistpunt betrokken.
  • Heb je een duidelijke grens getrokken, sturen ze je een foto van een betraand gezicht met pruillip om aan te geven ‘kijk wat je me aandoet’.
  • Zeg je een keer nee is het huis te klein en word je vijandig behandeld. Of gaan ze mee in jouw voorstel, maar dan onder hun voorwaarden. Op een manier die je als manipulerend of provocatief ervaart. 
  • Heb je een werkbare constructieve afspraak in omgang met elkaar gemaakt. Dan gaat het even goed en gaan ze vervolgens weer over je grenzen heen. Het lijkt wel of de ander je niet wil begrijpen waarbij je zelf begint te twijfelen: ‘ben ik dan niet duidelijk genoeg?’
  • Net als je denkt; ‘het gaat weer even “normaal”’, word je weer met claimgedrag geconfronteerd. Op een manier die er bij jou voor zorgt dat je vanwege het opgeroepen schuldgevoel toch maar weer (gedeeltelijk) toegeeft of denkt: ‘De ander heeft ook veel voor mij gedaan, dus laat ik maar een beetje milder worden en toegeven.
  • Is het net gezellig en leuk, verpesten ze het weer met een snerende opmerking of bewuste actie om de sfeer onderuit te halen. 

Geregeld richten mensen zich tot mij met de vraag hoe ze deze cirkel van pappen en nathouden kunnen doorbreken. Hoe ze een uitweg kunnen vinden om te dealen met deze narcistische gedragingen. Die vaak niet direct als zodanig worden herkend. De narcist in deze heeft namelijk meerdere kanten. Waardoor je geneigd bent steeds weer van het goede te willen uitgaan. Je geneigd bent de signalen de kop in te drukken. Te negeren, want heb je het dan echt zo mis gehad?  Uit dit slechte filmscript waarin je jezelf keer op keer hoort  uitleggen waarom je het gedrag of de communicatiewijze van die ander niet wenselijk vindt, en dit soms zelfs tot dramatische discussies leidt, is een van de vragen waarop je nooit antwoord zult gaan krijgen: waarom heeft die ander geen begrip voor mijn standpunt, geen begrip voor mijn gevoelens en behoeften?

En begint het je dagelijks parten te spelen. Merk je dat het impact heeft op jouw zelfvertrouwen. Maakt het je onzeker, meer dan je lief is. Merk je dat je je spontaniteit steeds meer verliest en vooral merk je hoe deze persoon je steeds meer leeg trekt. Je slaapt slechter, piekert veel en verzandt in een negatieve vicieuze cirkel, niet in staat het tij te keren.

Hoe kun je nu toch tot die ander doordringen zonder dat het idee – dat die ander gewetenloos is richting jouw emotionele welzijn – zo’n negatieve uitwerking op je heeft?

Is deze beschrijving herkenbaar voor je?

Dan zijn de volgende thema’s interessant voor jou:

  • Wat maakt dat ‘nee zeggen’ not done is. Wat is de reden dat mensen met narcistisch gedrag jou nee als reden tot strijd zien?
  • Waarom begrijpt hij/zij me niet? Wat zorgt ervoor dat het niet lukt om de ander blijvend te laten inzien dat je geraakt wordt door de kleinerende opmerkingen, manipulatie of het afwijzende gedrag?
  • Wat kan wel? Welke aanpak werkt zodat je de relatie met de ander behoudt, zonder dat de ander over jouw grenzen gaat of je meer frustreert dan je lief is.
  • Vijf basisregels in omgaan met narcistisch gedrag. Spelregels die mensen met narcistisch gedrag niet tegen de haren instrijkt maar maakt dat ze er juist graag mee instemmen en meegaand worden om jouw grens te respecteren en wens te aanvaarden.   

Hoe kan ik ervoor zorgen dat de ander mijn grenzen en wensen respecteert?  

Het antwoord op die vraag zit eigenlijk verscholen in het onvermogen van de ander met narcistisch gedrag zich in jouw emotie te kunnen en te willen verplaatsen. 

Enerzijds hebben deze mensen met narcistisch gedrag vaak een defect in het kunnen ervaren van emoties. Dit kan veroorzaakt worden doordat de hersenen net wat anders functioneren. Als het om emoties gaat of over een minder ontwikkeld vermogen beschikken om op een volwassen manier met emoties om te gaan. Oorzaken die hieraan ten grondslag liggen. Kunnen zijn emotionele verwaarlozing in de jeugd of een traumatische gebeurtenis, waarna iemand te lang in een overlevingsstand heeft gestaan. En het vermogen tot empathie daardoor niet of onvoldoende ontwikkeld heeft.

Ik wil het, ik wil het, ik wil het en ik wil het NU!

Anderzijds hebben ze een drammerige, bijna kinderlijke manier om hun zin door te drijven. Een onstilbare honger om de wereld naar hun hand te zetten door jou hun wil op te leggen. Dit doen ze door controle en invloed op je uit te oefenen. Daarbij hebben ze een ontembare energie en ontelbare manieren om jou in hun greep te krijgen, zodat jij uiteindelijk doet wat zij willen. Iets wat mensen met narcistisch gedrag het gevoel geeft dat er controle en orde in de wereld is, eindelijk begrijpt de wereld dat hun manier de enige en beste manier is. ‘Fijn dat jij dat eindelijk begrijpt’.     

Dit zijn zaken die je kunt beschouwen als een onomkeerbaar gemis. Deze mensen met narcistisch gedrag veelal ook niet makkelijk naar hun eigen gedrag kunnen kijken. Met als gevolg dat zij ook niet zullen inzien dat hun gedrag een last voor een ander kan zijn. Mensen met narcistisch gedrag ervaren veelal wel de emoties boosheid en wraak. Hebben hierbij echter niet of nauwelijks een sociaal geweten en een gebrek aan de daarbij horende emotionele reacties.

Mensen met een groot aantal kenmerken van narcistisch gedrag lijken nooit emotioneel volwassen te zijn geworden. Ze kunnen zeker zeer intelligent zijn, vaak zijn ze heel succesvol en toch zodra er een grens getrokken wordt door jou kunnen ze zo kinderachtig reageren, niet in staat om het vanuit een volwassen standpunt te aanschouwen, laat staan hierop te reageren zoals dat voor jou wenselijk is.

De wereld willen zien zoals je zelf bent

We willen zo vaak het goede in de ander zien en kunnen soms niet geloven dat de ander met narcistisch gedrag daar vaak heel anders in staat. Soms kun je je niet eens voorstellen waarom mensen anderen zo kunnen beschadigen of pijn doen, het ligt zo ver af van hoe jij in het leven staat.

In de video onderaan deze blog, legt Martin Appelo hij uit wat hij doormaakt en hoe narcistisch gedrag zich uit in relaties en omgang met elkaar. Martin is gedragstherapeut en zit zelf vol met narcistisch gedrag. Interessant om te ervaren is hoe anders hij denkt en handelt. En dat is vaak minder rooskleurig dan wij hopen.

Emoties blokkeren oplossing

Wanneer jij over jouw emoties en pijn gaat praten, zullen mensen met narcistisch gedrag je emotie dan ook vaak wegwuiven, je als zwak of labiel beschrijven omdat ze echt niet weten waar je het over hebt. Je had net zo goed een Chinees dialect kunnen praten, dan had de ander de boodschap ook niet begrepen. Iemand met narcistisch gedrag kan en wil er niets mee en zal dit beantwoorden met strijd, veroordelingen en verwijtend gedrag. Wat echter ook kan gebeuren is dat deze persoon heel begripvol lijkt te reageren en je vervolgens overlaadt met zijn ervaringen om een soort gelijkwaardigheid te creëren. Op jouw empathisch vermogen in te spelen alsof hij jou als geen ander begrijpt.

Beiden zijn benaderingswijzen met als doel je rationeel te laten denken en je te laten handelen, zonder die rare emoties die jou voor de ander zo “onvoorspelbaar maken”. Vanuit de zienswijze van die specifieke persoon, want je ervaart ook dat anderen jouw emoties juist wel begrijpen. Wat de situatie dus nog lastiger maakt:’ waarom begrijpen anderen mij wel en juist hij/ zij niet? Ben ik dan niet duidelijk genoeg?’ ‘Mag ik me wel zo voelen?’ Overdrijf ik misschien?’.     

Het kan wèl!

Bespaar je de moeite jouw emotioneel “leed” uit te gaan leggen, leer liever met ze omgaan door grenzen te stellen of afspraken te maken over waar jouw grenzen liggen. En doe alsof je grenzen stelt bij pubers, weet dat ze keer op keer toch zullen proberen de grenzen op te rekken. Wat van jou volharding en consistentie in je aanpak vraagt.

Het is een “handicap” dat een ander die normale emoties niet kent of herkent, nooit zal leren of zal weten waar je over praat.  Een beperking waardoor ze op dat punt niet goed kunnen functioneren. Net doen of ze die beperking niet hebben is doen alsof water tegen de waterval omhoog kan stromen.

Wil je dit manipulatieve gedrag doorbreken? Laat dan los dat je begrip wenst van die ander. Laat los dat je deze persoon wel op andere gedachten kunt brengen. , Ga je richten op wat wèl kan en handel op een meer kinderlijk niveau daar waar conflicten ontstaan of frictie aanwezig is.    

Vijf manieren om je grenzen te bewaken en er rekening gehouden wordt met jouw wensen en verlangens

Zeg nooit nee

Gedrag van pubers kenmerkt zich door de vorm van rebellie. Zo is bijvoorbeeld jouw ja hun nee en jouw nee reden tot strijd waarbij boosheid onderdeel van de worsteling is. Zo ook werkt dit bij mensen met narcistisch gedrag, jouw nee is reden tot het aangaan van een worsteling die jou gemakkelijk tot wanhoop kan drijven. Jouw nee wordt ervaren als tegen ze zijn, dat maakt boosheid in ze los. De reactie is heel zwart wit, wanneer je niet vóór ze bent ben je tegen ze.

De oplossing zit hem in manieren, zinnen en een aanpak om zo een aanpak te vinden waarin de grens duidelijk is en de boosheid die nee oproept voorkomen wordt.   

Laat je emotie thuis

Ook wanneer je emotie ervaart, toon dit niet. Ga niet uitleggen wat je allemaal meemaakt, zorg ervoor dat je kort en zakelijk aangeeft dat er een grens bereikt is en geef aan wat je wilt. Is de ander onredelijk en boos, zeg dan dat je wel mee wilt denken in oplossingen maar niet op deze manier. Gaat de ander door, geef kort een zakelijk aan wat je dan gaat doen. Dat kan zijn weggaan, niet meer reageren of negeren. En houd je hier vervolgens ook aan, ook wanneer je er zelf een schuldgevoel door krijgt. Dat betekent namelijk dat je het deze keer anders doet, vier je feestje dat je het nu anders doet.    

Maak wensen inzichtelijk

Vaak kon je elkaar in het begin goed vinden, goed aanvullen of bloeide er een mooie vriendschap op. Wanneer het nu ver weg lijkt, ga eens met elkaar in gesprek en onderzoek wat jullie in het begin aantrok in elkaar of samendeden. Maak een lijst van verwachtingen, dit kun je mondeling doen maar nog beter schriftelijk. Spreek af je hier beiden aan te houden en spreek wederzijdse wensen, verwachtingen en wat je voor elkaar wilt doen uit en teken ze op.

Dit kun je mondeling of schriftelijk doen, schriftelijk heeft als voordeel dat het inzichtelijker is waar mondeling ruimte blijft voor meer miscommunicatie. In de schriftelijke variant kun je overeenkomen de frequentie van contact of samenzijn, onderwerpen, red-flags, wat je elkaar te bieden hebt, wensen en verwachtingen. Wanneer de ander nu van deze redelijk zakelijke overeenkomst afwijkt kun je daarop wijzen door te zeggen ‘je vraagt me nu iets wat ik je niet kan bieden (of niet meer zou vragen), omdat je weet dat ik dat niet wil of doe. Dit is niet de afspraak, ik wil graag de relatie behouden en verwacht dat je je aan de afspraak blijft houden.

Voorkom kritiek, geef veel complimenten

De ander doet ook dingen goed, zoals bijvoorbeeld inbinden wanneer je een grens trekt. Maak daar dan een compliment over, zeg bijvoorbeeld ‘Knap van je dat je jezelf zo onder controle hebt, dankjewel dat een gesprek mogelijk is’. Ze zijn erg vatbaar voor complimentjes, het maakt ze meegaand. Dit is het moment om je voorstel te doen, de kans dat ze er serieus op ingaan is nu. Houd het kort, feitelijk en zakelijk en blijf er niet op terug komen. De ander voelt zich er erg serieus door genomen en dat maakt dat ze ervaren dat je voor ze bent. Zeg dingen als ‘goed plan of goed idee, maar nu lukt het even niet want ik ben met wat anders bezig’, of ‘ja leuk idee, zullen we dat morgen doen omdat ik nu andere plannen heb?’.

Duidelijkheid is veiligheid

Iemand met narcistisch gedrag heeft vooral duidelijkheid nodig. Ze ervaren klachten en kritiek al heel snel als aanval en een wens als een verwijt.  Mensen met narcistisch gedrag kunnen niet tegen onduidelijkheid. Verwijten als ‘je houd je niet aan je afspraak’, ‘doe niet zo naar tegen me’, of ‘ik wil even rust komend weekend’ zullen veel weerstand oproepen bij mensen met narcistisch gedrag.’

Iemand met narcistisch gedrag vertaalt zaken anders. Wanneer je zegt ‘ik zou wat meer rust willen’ wordt al snel opgevat als ‘ik beperk haar in haar vrijheid’ of ‘ik moet meer overnemen van haar’. Het is onduidelijk voor ze, ze leggen het daardoor veelal als negatief en zelfs als aanval tegen hun uit. Vertaal alle kritiek en klachten in een wens en concreet gedrag. Wanneer je wilt dat iemand iets doet als opruimen, koken, afwassen of uitgaan vertaal het dan in een wens en zeg welk gedrag je wenst. Zo houd je het positief en duidelijk wat je van de ander verwacht. 

Wees vooral positief en denk aan de vorige punten.

Vertaal je wensen in heel duidelijk concreet gedrag. 

Wat bij de vorige voorbeelden beter werkt is:

  • ‘Je houd je niet aan je afspraak’ wordt ‘Ik begrijp best dat het je niet uitkomt. Toch zou ik willen dat je onze afspraak hierin voorrang geeft, denk je dat dat mogelijk is?
  • ‘Doe niet zo naar tegen me’ wordt dan ‘we hadden afgesproken dat we elkaar respectvol en op rustige toon te vertellen als ons wat dwars zit, kunnen we een ander moment inplannen om in alle rust te bespreken wat je dwars zit?’
  • ‘Ik wil even rust komend weekend’ wordt dan ‘ik heb zin om komend weekend helemaal niets te doen, ik zou het leuk vinden om samen niets te doen. Wat vind jij?‘

Bovenstaande tips zijn er om ervoor te zorgen dat je jouw grenzen bewaakt als je de relatie met de ander wilt behouden. De manier en toon zorgt ervoor dat de ander zich niet aangevallen voelt en open staat voor jouw voorstellen. Het vergt wel een inspanning van je om iedere keer na te denken en de duidelijkheid en positiviteit in gedrag op te zoeken wat afgesproken of wenselijk is. Soms kan het niet of hoeft het niet, dan kan de nul contact regel zijn werk doen. Ervoor zorgen dat je op geen enkele manier meer contact onderhoudt en de ander negeert wanneer deze manieren vindt om zijn/haar wil aan jou op te willen leggen.   

HET KAN WEL!

Omgaan met obsessief, claimend, sluw, dwangmatig, kleinerend, afwijzend en manipulatief gedrag.  

Op jouw geluk!      

Vind je deze post interessant? Vergeet dit bericht niet te liken of te pinnen op Pinterest! Of op facebook en twitter te delen

Image by Stefan Keller from Pixabay

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *