doorslaan in de spirituele wereld- spiritueel egoïsme-zensitiivty

Hoe meer we ons spiritueel aan het ontwikkelen zijn, hoe wijzer we worden en hoe meer we ons ego de baas kunnen en de ander zonder oordeel kunnen accepteren. Daarnaast wordt door verschillende spirituele cursussen ons in het vooruitzicht gesteld met de belofte dat het werken aan je zelfacceptatie, je zal helpen om gezonder te eten, te slapen, te luisteren, je te concentreren, lief te hebben, te lachen, meer geluk en een beter leven te leiden en nog meer van die geweldige ego strelende die mag je niet missen. Het aanbod aan spirituele opleidingen is groot, van energetische cursussen – het leren lezen of genezen van aura’s en chakra’s, of het terugbrengen van mensen in vorige levens – tot methoden die aantoonbaar heilzame effecten hebben, zoals mindfulness. In werkelijkheid is er voor veel elementen van de boeddhistische leer die aan veel spirituele doctrines ten grondslag liggen een wetenschappelijke ondersteuning – zoals voor het idee dat mensen hun lijden versterken door hun eigen angsten en hun verzet tegen de ongemakken van het leven, zoals mislukking en afwijzing. Maar ongeacht het soort training is er een hardnekkige menselijke tekortkoming die het pad naar spirituele verlichting ernstig belemmert: ons eigen ego. Moet je zien hoe verlicht ik ben!

Spiritueel egoïsme

Het ego is altijd op zoek naar mogelijkheden om de eigen grootsheid en het bijzondere van jezelf te vergroten. Soms gebeurt dat met succes in werk, sport of relaties – en natuurlijk ook met spirituele verworvenheden. Je merkt bijvoorbeeld dat je dankzij je spirituele oefening authentieker bent geworden, of iemand geeft je daar complimenten over. Dan, in een onbewaakt ogenblik, springt je ego vanachter de bosjes tevoorschijn om het succes te kapen: ‘Kijk eens hoe goed ik het doe!’ – en daar gaat je authenticiteit. Want nu wil je ego het zelf ook uitbuiten: om anderen te imponeren met je verworven inzichten, of om nog specialer te voelen dan anderen.

Ik las een tijdje geleden: “Succes is een belangrijk als je in het leven niet op een intrinsiek nederige houding durft te staan.” Het ego gebruikt alles voor eigen doeleinden. Het geloof dat je spirituele wijsheid je specialer maakt dan anderen wordt ook wel spiritueel narcisme genoemd. Het kan gebruikt worden om jezelf af te schermen van kritiek, om indruk te maken op anderen, of om je eigenwaarde te vergroten en je goed te voelen over jezelf. Het is verleidelijk om jezelf als superieur te zien wanneer je voelt dat je vooruitgang boekt op je spirituele pad. Maar in wezen houdt het in dat je een belangrijke afslag hebt gemist.

Blindstaren in cursussen

Volgens de boeddhistische leraar Chogyam Trungpa kan het ego een meditatieve, onthechte houding nabootsen, terwijl men zich niet echt heeft overgegeven aan de ervaringen die daarmee gepaard gaan. In dit geval doorloop je slechts de bewegingen van spirituele groei. Niettemin kunnen de vreugde en de gelukzaligheid van je nieuwe ontdekkingen groots en dramatisch aanvoelen of je van iets bevrijd bent. Sommige mensen zijn in staat om te geloven dat ze spiritueel bevrijd zijn, terwijl ze in feite de spirituele vaardigheden en truckjes toepassen om hun eigenwaarde te vergroten. Je kan het zien als een struikelblok op de weg naar verlichting. Mensen gaan naar een cursus en zeggen: laten we gaan, start de motor en we vliegen het universum in! Helaas, zo werkt het dus niet. Voordat je echt kunt vliegen, moet je eerst begrijpen waar je nu staat om te weten waar je naar toe wil.

Het zijn niet alleen de behoeften van het ego die de weg naar een spirituele groei in de weg staan, maar ook andere drijfveren. Veel mensen beginnen aan mindfulness cursussen om van hun klachten als slapeloosheid, stress angst, of piekeren af te komen, of omdat ze wijzer willen worden, vreedzamer, meer zelfvertrouwen, verlos willen zijn van hun angsten. Met deze drijfveren kom je op het gebied van wat je spiritueel materialisme kan noemen. Ze zijn erg gericht op persoonlijk welzijn en geluk. Je eigen ik, dat zich goed wil voelen, heeft je als een lekkere, warme, slaapverwekkende deken om je ontwaakte ik heen gelegd. Bovendien is het uitgangspunt dat er iets opgelost of verbeterd moet worden. Maar het is onmogelijk om te zien waar je bent als je vooruit kijkt en niet accepteert waar je bent.

Observeer over hoe je denkt

Werkelijke spirituele ontwikkeling vereist een grote aandacht van bewuste aanwezigheid. In de psychologie worden twee systemen onderscheiden: het bewuste, reflectieve versus het onbewuste, geautomatiseerde systeem. De behoefte om ons beter te voelen of ons ego te verhogen, maakt deel uit van het onbewuste systeem. Deze behoeften zijn instinctief en hard-wired; ze reguleren automatisch onze reacties, zoals eten en drinken. Het onbewuste systeem is altijd “aan”, zelfs wanneer we niet bewust opletten. Het bewuste, reflectieve systeem werkt alleen met voldoende aandacht. En dit is precies het systeem dat we nodig hebben om spiritueel doelgericht te blijven. Het is ook het systeem dat ons in staat stelt een meta-perspectief in te nemen en naar onze eigen gedachten en gevoelens te kijken – in Trungpa’s vluchtanalogie, om na te gaan waar we zijn.

Het belangrijkste bij mindfulness en spiritueel ontwaken is herkennen wat zich aandient in het hier en nu – zonder ergens naartoe te willen; zonder te oordelen over wat we waarnemen, zonder het te willen weghalen of te corrigeren. Stel dat je tijdens het mediteren ontdekt je dat je gedachten gehecht zijn geraakt aan een vraagstuk, en je eerste reactie kan zijn: Oeps, dat is niet toegestaan. Maar “iets niet mogen” is ook een oordeel. De truc is om gewoon op te merken dat zulke gedachten er zijn, en ze met een open blik te bekijken, met nieuwsgierigheid, zonder te proberen ze te verdringen. Hetzelfde geldt voor de bewegingen van het ego en andere materialistische drijfveren. Met voldoende aandacht, kalmte en een kritische blik die alles in twijfel durft te trekken, kun je die bewegingen in jezelf waarnemen. Dan zou je bijvoorbeeld kunnen zien dat je je eigen mate van spirituele wijsheid hoger inschat dan die van de anderen, waarover ik spreek in dit artikel; of misschien hoe snel je het doorhad en deze valkuil in jezelf herkende – zonder het nauwkeurig en in detail te willen onderzoeken.

Al deze gedachten wijzen erop dat je ook maar gewoon een mens bent, zoals we allemaal zijn, met een ego dat hunkert naar erkenning. liefde en bevestiging. Door de gedachten en gevoelens van de spirituele narcist in jezelf te observeren – door hun patronen en hun drijfveren te volgen, in plaats van net te doen alsof je ze al overwonnen hebt – ontdek je waar je eigenlijk bent. En dat fouten maken, angsten hebben en al die dingen ook een onderdeel is wat leven heet is.

Ben je wakker geworden? Daar sta je dan…kijk waar je nu staat en haal adem.

Vind je deze post interessant? Vergeet dit bericht niet te liken of te pinnen op Pinterest! Of op facebook en twitter te delen

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *